Rundballar! Pass på plassering og avfallshandtering

Etter kvart har rundballar vorte den mest nytta metoden for konservering av grovfôr, det gjev godt fôr og er enkelt å transportere frå dei ulike areala og til gards. Ulempa er at det vert mykje plastavfall. Rundballar skal også plasserast slik at det ikkje fører til ureining av vassdrag, fare for trafikken eller unødig skjemming av kulturlandskapet.

Klikk for stort bileteSteffen Haug samlar nett og tråd frå rundballane i ein storsekk for ved. Det gjer det enkelt å handtere vidare.Klikk for stort biletePlast frå rundballane vert lagt i ein haug. V.h.a ein grabb vert plasten løfta på ein tilhengar og køyrd til Bjørkemoen. Gjerne i samband med andre ærend.

Det er ting som kan tyde på at ikkje all plast vert returnert, og det ynskjer både forvaltninga i Voss kommune og næringa sjølv v/ Bondelaget og leiaren Lars Istad å betre.

Det er enkelt, seier Istad! I Voss har vi ei god ordning for retur av plast til IHM. Ved kjøp av folie har ein samstundes betalt for returen og levering av landbruksplast er gratis. For dei som bur i ytterkantane av kommunen og har lang køyreveg, kan ein gå saman og avtale med IHM om container for samla levering i eit avgrensa tidsrom.

Plastavfall frå rundballar skal sorterast i to fraksjonar: plast for seg, og nett og hyssing for seg. Nett og hyssing inneheld m.a. nylon og må difor handterast separat. Ein treng eit system for dette, men det kan gjerast enkelt, jf Steffen Haug, som sorterer plast i ein haug ved fôrsentralen, og nett og hyssing i ein storsekk for ved.  KSL har ein god kjeldesorteringsguide som beskriv korleis du sorterer ulike fraksjonar av landbruksplast. Dersom denne guiden t.d. er oppslått der rundballane vert opna, kan også alle som jobbar i floren lett kunne fylje opp sorteringa.

Voss kommune understreker at det ikkje er lov å brenne plast eller anna materiale, berre reint trevirke kan brennast på garden. Plast kan heller ikkje deponerast i terrenget. Det er skjemmande, gjev mikroplast og er til potensiell skade for dyr. Ha god rutine for å plukke opp plastbitar fortløpande, tilrår Bondelagsleiaren, som har kniv i traktoren og kutter av den lause tampen på ballen når han flytter dei. Syt også for å ta av plast og nett på kasserte rundballar. Kassert fôr kan leggjast i haug for omdanning, så lenge dette ikkje ureinar.

Plassering av rundballar.

På same måte som det vert silosaft i silo vert det pressaft i rundballane. Dette er svært næringsrikt. Bonden må sikre at dette ikkje fører til ureining av vatn og vassdrag. Det inneber at ballane helst bør lagrast på ugrøfta mark med god naturleg drenering. Terrenget bør vere mest mogleg flatt og minimum 50 meter frå vassdrag, kanal, kum på lukka røyr eller tilsvarande. Lagring på grøfta mark eller inntil bygningar der pressaft kan renna til drenering t.d. ved driftsbygning, må ein også unngå. Det kan både føre til ureining og fare for gjengroing av drensrøyr. Ein bør òg tenkja på plassering av rundballane slik at dei ikkje vert unødig skjemmande for kulturlandskapet. Vegvesenet set også krev til avstand til veg. NLR har laga eit vegleiingshefte som du finn her.